نظريه آشوب (Chaos Theory)

(قسمت سوم )

بازتاب جلوه هاي نظريه آشوب در مديريت
همانطور كه اشاره شد نظريه آشوب يا تئوري پيچيدگي داراي ويژگيهاي مربوط به خود مي باشد كه تاكنون در ساير نظريات مطرح نبوده است. درباره هريك از اين ويژگيها دربحث پيشين توضيح كافي داده شد اينك تأثير هريك از اين ويژگيها درمديريت به اختصار توضيح داده مي شود.

1- خاصيت پروانه اي و تاثير آن درمديريت :
براساس اين ويژگي يك تغيير كوچك در شرايط اوليه كار مي تواند تغييرات بنيادي و اساسي درنتيجه كار ايجادكند. اثر پروانه اي ، توجيهي عقلائي و كامل از رفتارها و تصميمهاي مديران كار آفرين و خلاق و موفق به دست مي دهد كه با يك حركت مناسب و كم انرژي توانسته اند موجبات تحول و دگرگوني هاي عظيم و توفيق هاي شگرفي را براي سازمان فراهم آورند. يك انديشه خلاق همچون بال زدن يك پروانه مي تواند درمسير ي آنچنان كارساز وانرژي آفرين باشد كه طوفان وتحول برپاكند و از يك اندك بسيار بسازد. در مورد اثر پروانه اي مي توان به مثال مشاركت مردم در فعاليت ها اشاره كرد. سازماني كه قادر باشد از يك نقطه كليدي يعني تمايل و مشاركت مردم استفاده كند و آنان را به مشاركت در فعاليتهاي خود فراخواند ، قادر خواهد شد تا حركات عظيمي را با اين اهرم تحقق بخشد. در شعري عاميانه مي خوانيم كه چطور يك ميخ ساده حكومتي را از پاي درآورد و سرنگون كرد :
به خاطر نبودن ميخ ، نعل از ميان رفت
و به خاطر نبودن نعل ، اسب از پاي درآمد
و به خاطر مرگ اسب ، سوار از ميان رفت
و به خاطر ازميان رفتن سوار ، جنگ مغلوبه شد
و در اين جنگ مغلوبه ، حكومت از ميان رفت .
در مديريت نيز همچون زندگي، اين امر محرز است كه يك سلسله از اتفاق ها مي تواند نقطه اي از بحران را به بار آورد كه تغييراتي كوچك را بزرگ نمايد. در نظريه آشوب يا بي نظمي اعتقاد بر اين است كه در تمامي پديده ها نقاطي وجود دارند كه تغييري اندك در آن موجب تغييراتي عظيم خواهد شد.
با اين توصيف تعاريف كارآيي، بهره وري و اثربخشي نيز از ديد اثر پروانه‌اي دگرگون خواهند شد زيرا اگر كارآيي را نسبت ستاده ها به نهاده ها تعريف كنيم نهاده هاي بسيار جزئي قادرند تا ستاده هاي بسيار بزرگ به وجود آورند. در كارآيي، نسبتها ديگر مانند شيوه هاي سنتي عمل نمي كنند بلكه بايد به دنبال روابط جديد و نتايج دلخواه از طريق نهاده هاي مناسب بود، نهاده هايي اندك كه ستاده هايي بزرگ ايجاد مي كنند.
بر اساس خاصيت پروانه اي مديران بهره‌ور مديراني هستند كه اين نهاده ها را مي شناسند و همچون ذره اي كه از آن انرژي بسيار حاصل مي شود آنرا به موقع و بجا مورد استفاده قرار مي دهند. با اين خصوصيات ديگر دوران مديريتهاي بودجه طلب كه بودجه اي متناسب عمليات طلب مي كردند تا بتوانند فعاليت ها را پيش ببرند به سر آمده است، امروزه مديريتي در عرصه‌ي رقابت ها موفق اند كه رمز از اندك به بسيار رسيدن را يافته باشند.

2- خاصيت سازگاري پويا و تاثير آن در مديريت
سازگاري با محيط هاي آشوبناك نياز به سازمان هاي منعطف و تخصص هاي انعطاف پذير دارد و اين اصل اساسي در تقدير سازمان هاي امروزي است. در سازماندهي سازمان هاي امروز در محيط آشوبناك و با نگرش تئوري بي نظمي، بايد ارتباط اجزاء با هم بگونه اي باشد كه اولا هر جزئي بتواند ضمن انجام وظايف خود بطور مستقل با اجزاي ديگر ارتباطي هم افزا و پوينده داشته باشد. هر جزء بايد از جهت آرمانها و رسالتها داراي يك نگرش مشابه با ساير اجزاء باشد اما از جهت رفتار عملياتي اين اجزا در مجموعه هاي متشكل به هدف هاي متفاوتي جامه‌ي عمل مي پوشانند و با يكديگر متفاوت مي شوند.

3- خاصيت خودمانايي و تاثير آن در مديريت
در تئوري آشوب نوعي شباهت بين اجزا و كل وجود دارد بدين ترتيب كه هر جزئي از الگو همانند و مشابه كل مي باشد اين ويژگي خاصيت خود مانايي گفته مي شود. خاصيت خودمانايي يا همشكل بودن جزء با كل كه در برگ درختان و يا يك دانه‌ي برف ديده مي شود در خاصيت هولوگرافيك نيز قابل تشخيص است. هولوگرافيك يكي از شاهكارهاي ليزري است كه اطلاعات را بصورت اشعه هاي نوري و صفحه‌اي بنام هولوگرام بگونه‌اي ضبط مي كند كه كل در همه‌ي اجزاء منعكس مي باشد. بدين ترتيب اگر صفحه ي هولوگرام بشكند در هر تكه همه ي خواص كل وجود دارد. همچون آينه اي كه در هر قطعه ي آن خاصيت بازتابي آينه موجود است.
از خاصيت خودمانايي يا هولوگرافيك مي توان در سازماندهي جديد سازمانها بهره‌ي بسيار برد، سازمانهايي طراحي نمود كه هر واحد آن بطور خودكفا قادر به انجام وظايف سازماني مي باشد.
خاصيت خودمانايي در رفتارهاي اعضاي سازمان نيز مي تواند نوعي وحدت ايجاد كند همه‌ي افراد به يك سو و يك جهت و هدف واحد نظر دارند. آنچه در مديريت كلاسيك وحدت جهت ناميده مي شد در خاصيت خودمانايي نيز جلوه مي كند.

4- خاصيت جاذبه هاي غريب و تاثير آن در مديريت
جاذبه هاي غريب، يافتن نظم در بي نظمي را به مديران ياد آور مي شود. تغييرات شديد، رفتارهاي نامنظم، دگرگوني هاي غير قابل پيش بيني، حركاتهاي بحراني، همه و همه سرانجام به الگويي ختم مي شوند كه يافتن آن هنر مديريت است، تا بدان وسيله نوعي پيش بيني پذيري ميسر گردد.
جاذبه هاي غريب به مديران امكان مي دهد تا به الگوهايي دست يابند كه بي نظمي ها را نظم مي بخشد و آشوبها را در قالبي منظم تبيين مي كند. داشتن نگرش سيستمي، افق هاي بلند را مد نظر داشتن و به محدوده هاي وسيع انديشيدن، به مديران ياري مي دهد تا الگوهايي را در پديده هاي به ظاهر نا منظم پيدا كنند كه خبر از بي نظمي غايي مي دهد. مديريت آينده نيازمند يافتن جاذبه هاي غريبي است كه اين نظم غايي را آشكار سازد. بدون آگاهي از اين نظم به هيچگونه تبيين و پيش بيني درستي از وقايع پيچيده‌ي امروز نمي توان دست يافت.
خلاصه آنكه آشوبناك بودن رفتارها و حركات پديده هاي مختلف اعم از فيزيكي در انسان يا سازمان ، همه خبر از نظمي غايي مي دهند. آشوبناك بودن، تصادفي بودن نيست بلكه نظمي در درون بي نظمي و قاعده اي در درون بي قاعده گي‌ها است.
هنر مدير يافتن اين نظم از بطن بي نظمي ها براي تحقق اهداف سازمان است.

برای مطالعه قسمت چهارم اینجا را کلیک کنید

برای مطالعه قسمت دوم اینجا را کلیک کنید

برای مطالعه قسمت اول اینجا را کلیک کنید

/ 14 نظر / 43 بازدید
نمایش نظرات قبلی
پايـیـــــــــــــــــــــــــــــــزان

مهندس جون خوشم اومد از طرز فکر منطقی پدرتون ،بيخود نيست من اينقدر با شما match هستم ناسلامتی شما هم پسر همون پدری . . من خودم زياد از اين طرز دوستی نتيجه نديدم و به نوعی سرخورده شدم ولی همچنان مصرم چون معتقدم آدم نون قلبش رو ميخوره و از طرفی هرچقدرم بخوای به دیگران احترام بذاری و براشون بهترین باشی باز آدمای دور از جون بیشعوری هستن که نامردی عين ذاتشونه و اين نبايد باعث بشه آدم از اصل آدميتش پشيمون بشه و سعی کنه مثل اونا نامردی پيشه کنه(تکبيررررررررررر) . . واما در مورد باهوشی حسن : بيخود نيست که شده مهندس صنايع اگر غیر این بود ميشد کارشناس مترجمی روس البته تاثیر همنشينی با گلايی چون شما رو هم نميشه ناديده گرفت

پايـیـــــــــــــــــــــــــــــــزان

مهندس جون حرفتون متين ولی من اصلا از طرز فکر ايرانی جماعت خوشم نمياد!!!!!! متاسفانه اين طرز فکر باعث شده که ما خودمون نباشيم و شرطی زندگی کنيم!!! يه بار يه خانومی تو يه جايی به من گفت : تو با اين طرز برخوردت خواستگار جذب نميکنی چون با پسر جماعت طوری برخورد ميکنی که طرف فکر ميکنه هميشه در حد يه برادر براش اهميت قائلی و هيچوقت سعی نميکنه از اون حد پارو فراتر بذاره و من گفتم اتفاقا منم همينو ميخوام چون من دلم نمبخواد اينا معشوق من باشن . و بالاخره یه جایی در حالی که اصلا منتظرش نبودم یه معشوق پاک ومعصوم نصیبم شد که دلم زیر پاش انداختم و اونم اینو میفهمه و بهش افتخار میکنم... وجالب اينجاست که همين طرز فکری که شما ميفرمايين باعث شده دخترای ما اکثرا رول بازی کنن و اونی باشن که نيستن چون بهشون گفتن دختر بايد چنين باشه و چنان!!!!!!!! در کل من فرهنگ غربيا رو تو اين زمينه بيشتر قبول دارم!!!! چون يکپارچگی توشه نه رنگ و ريا و معتقدم کسی که بخواد پاک و يگانه باشه احتياج به ظاهر سازی نداره!!!! در کل آدم بايد مث نيلوفری باشه در آب زندگی در آب و بدون تماس با آب

پايـیـــــــــــــــــــــــــــــــزان

در زمينه محدود کردن محبت بازم حرفتون متين ولی من به اين اعتقادم لزومی نداره برای محبت کردن حد و اندازه ای در نظر بگيری اگه قدرت کنترل اوضاع رو داشته باشی!!! شايد بارها کسانی محبتای من رو به خودشون گرفتن ، با احتياط به من نزديک شدن چون فکر کردن من از المک گاز هم خطرناک ترم و يا بعضيا به خاطر محبتم يه جورايی تو يه فازايی رفتن ولی من صبر زيادی دارم و يد طولايی تو اين زمينه و هميشه با خودم ميگم مرور زمان خيلی چيزها رو شفاف خواهد کرد و ذره ای از محبتم نمی کاهم و خودم رو در مهرورزيدن محدود نمی کنم!!!! چون این دیگران هستن که باید سطحی نگر نباشن!!! و جنبه ارتباط اجتماعی رو داشته باشن والا من به این مطلب رسیدم!!! . . تکبير دوم رو جلی تر!!!!!!!!!!!

پايـیـــــــــــــــــــــــــــــــزان

اين زير آب زنی يا به قول خاص تر رقابت منفی هم خيلی خوب جا افتاده توی سازمانای ما و من يکی از قربانياشم و اشکال اصلی کار هم ضعف مديريته وقتی مدير مملکت که به قول خودش دو تا ليسانس داره و عنوان سردار خلبان گرفته به خاطر خدمتش و يه بارم خلبانی نکرده بياد از کارمندی که يول تر از خودش تازه اينترنت و کامپیوتر و زبان ياد بگيره کاری که الان بچه برادر من که سه سالشه بلده معلومه آينده اون سازمان چی ميشه يکی بايد مث خوداش زير دستش کار کنن که سوتيای خفنش رو نشه!!!!! . . این تکبیرو باید از سر درد داد شاید آهمون به گوش خدا برسه از این زمانه بی های هوی لال پرست!!!!

حسن

بابا مهندس اینقدر به این دختره اطلاعات نده کار دستش میدی دویاره " تصفیه" میشه ها از ما گفتن بود

پايـیـــــــــــــــــــــــــــــــزان

مهندس البته که من هم تجربه شما رو عميقا حس کردم ميتونم بگم توی ۵/۹۹ درصد روابط دوستانه ام انتظاراتم برآورده نشده يعنی هيچکی نديدم که وسواس به خرج بده برای هر روز محکمتر شدن روابط. البته دنيای واقعيت چيزی فراتر از اين دنيای مجازی. من تو اينجا دوستان گلی دارم وتنها جايی که از دوستيام راضيم همينجاست. البته تنها انتظار من از يه دوست اينه که مث خودم باهام رو راست باشه و تمام هر انچه از خوبی و مرامه در طبق اخلاص بذاره!!! توی دنيای واقعی زياد دوست دوره خودم جمع نميکنم چون فايده نداره!!!تو عمرم با يکی از دوستانم قاطی شدم تاوان سنگينی رو پس دادم